ROZTOCZE ŚRODKOWE


To najbardziej znana częśc Roztocza. Popularne ośrodki turystyczne to: Susiec, Zwierzyniec, czy Krasnobród.
Roztocze Środkowe rozpościera się wzdłuż doliny rzeki Wieprz, pomiędzy Szczebrzeszynem i Zwierzyńcem a obniżeniem na linii Rebizanty - Narol - Lubycza Królewska. Od południa graniczy ono z Kotliną Sandomierską, od północy z Padołem Zamojskim. Roztocze Środkowe, zwane jest też Tomaszowskim i - z racji swego położenia - Centralnym. Geolodzy używają określenia wapienno-piaszczyste, ponieważ występują tu wapienie litotamniowe i piaskowce mioceńskie, natomiast brak jest pokrywy lessowej. Utworzono tu Krasnobrodzki Park Krajobrazowy. W krajobrazie dominują wierzchowiny zbudowane z opok kredowych, porozcinane rozległymi dolinami, nad którymi wznoszą się samotne wzgórza ostańcowe zbudowane z wapieni. Występują także wysokie, piaszczyste wydmy. Wyraźnie odznaczają się dwa poziomy zrównań na wysokości 310-320 m n.p.m. i 340-350 m n.p.m. Ponad nimi wznoszą się pagóry ostańcowe, z których najwyższa jest Wapielnia (386,2 m n.p.m.). Osobliwość stanowi góra Kamień koło Stanisławowa, na której szczycie znajdują się kilkumetrowe skałki o niezwykłych kształtach. Nieco mniejsze głazy odnaleźć można w rezerwacie Piekiełko (1,24 ha) koło Tomaszowa Lubelskiego.

Susiec
Susiec - stary drewniany młyn

Lasy zajmują na Roztoczu Środkowym ponad 40% powierzchni. Ich najcenniejsze partie, w tym bory jodłowe i buczyna karpacka, chronione są w Roztoczańskim Parku Narodowym. Starodrzew bukowo-jodłowy otaczany jest opieką także w rezerwatach: Debry (180 ha) koło Bondyrza, Św. Roch (202,60 ha) koło Krasnobrodu i Minokąt (23,47 ha) koło Narola. Stary las jodłowy podlega ochronie w rezerwacie Zarośle (64,02 ha) koło Ulowa. Projektowany jest kolejny rezerwat Lipie koło Narola. Szczególnie atrakcyjna jest krawędziowa część Roztocza Środkowego i Równiny Biłgorajskiej. Na płynących tu rzekach wytworzyły się serie niewielkich, malowniczych wodospadów. Są one chronione w rezerwatach przyrody: Czartowe Pole (80,51 ha), Szum (18,17 ha) i Nad Tanwią (74,03 ha). Stanowią one część Parku krajobrazowego Puszczy Solskiej.

Dojechać można tu tak koleją - pociągi zatrzymują się na stacjach: Zwierzyniec, Józefów Roztoczański, Długi Kąt, Susiec i Bełżec, jak i autobusami i busami.

Wybrane znakowane trasy turystyczne:

Jest ich tu wiele i są bardzo zróżnicowane.

Szlaki rowerowe:
1. Centralny Szlak Rowerowy Roztocza, odcinek Zwierzyniec PKP - Bełżec PKP (znaki czerwone). Szlak prowadzący niemal wyłącznie lokalnymi szosami.
Już na początku ciekawy zjazd/podjazd w rejonie wsi Sochy i Szozdy, za Tereszpolem przyjemny odcinek leśny, a dalej wizyta nad zarastającym Jęziorem Tarnowolskim. Wyróżnić warto jeszcze okolice Łosińca i Szalenika.
2. Ścieżka rowerowa RPN do Florianki: Zwierzyniec - Florianka - Górecko Stare (znaki żółte). Bardzo przyjemny przejazd przez Roztoczański Park Narodowy utwardzaną drogą zamkniętą dla ruchu samochodowego.Oprócz lasów warto zwrócić uwagę na leżący tuż przy szlaku malowniczy Czarny Staw, a także Malowany Most. We Floriance warto zwiedzić izbę leśną i poznać egzotyczne drzewa na ścieżce dendrologicznej.
3. Szlak ziemi Józefowskiej (znaki zielone). Józefów Roztoczański PKP - Góra Kamień - Majdan Sopocki - Fryszarka - Górecko Kościelne - Józefów Roztoczański PKP, trasy boczne do Borowych Młynów i Józefowa.
Szlaki piesze:
1. Szlak "szumów" (znaki niebieskie). Pozwala poznać niewielkie wodospady znajdujące się w dolinach potoku Jeleń i rzeki Tanew (rezerwat "Nad Tanwią"). To chyba najładniejsza ze wszystkich tras turystycznych Roztocza.  Szlak ma charakter pętli rozpoczynającej się i kończącej przy budynku stacji PKP w Suścu.
2. Szlak prowadzący dookoła Roztoczańskiego Parku Narodowego im. A Wachniewskiej (znaki zielone) Zwierzyniec - Florianka. Doprowadza m.in. do Bondyrza, miejscowości znajdującej się ledwie 2 km od Guciowa, a Guciów to miejsce gdzie znajduje się ciekawy prywatny skansen "Zagroda Guciów" państwa Anny i Stanisława Jachymków. Szczególnie warto wyróżnić odcinek Szewnia Dolna - Wojda - Lasowce - Potok Senderki.
3. Szlak "im. W. Podobińskiej" Zamość PKP - Susiec PKP (znaki zielone). Prowadzi m.in. przez Krasnobród i najwyższe wzniesienie Roztocza Środkowego - Wapielnię. Najciekawszy odcinek: Szur - Wapielnia - Susiec.
4. Fragment szlaku "partyzanckiego" na odcinku Krasnobród - Szczebrzeszyn (znaki czerwone). Szlak zaczyna się na skraju Grzędy Sokalskiej przecinając następnie całe Roztocze Środkowe, a kończąc swój bieg na Roztoczu Zachodnim. Najciekawszy odcinek zaczyna się w Krasnobrodzie. Na trasie mijamy dwa ważne roztoczańskie ośrodki turystyczne: Krasnobród i Szczebrzeszyn. Najpiękniejszy jest odcinek szlaku prowadzący przez lasy Roztoczańskiego Parku Narodowego (obszar ochrony ścisłej "Jarugi").

Zwierzyniec
Zabytkowy barokowy kościół w Zwierzyńcu nocą

5. Szlak "krawędziowy" Zwierzyniec - Susiec (znaki czerwone). Na trasie m.in. Górecko Kościelne z aleją pomnikowych dębów, Józefów i rezerwaty przyrody z niewielkimi wodospadami "Czartowe Pole"(dojście do nich z Hamerni za ścieżką dydaktyczną) i "Szum" (tu także trzeba skorzystać ze ścieżki dydaktycznej).
6. Szlak "centralny", odcinek Bełżec - Zwierzyniec (znaki niebieskie). W początkowej części szlak nie zapowiada zbyt wielu atrakcji - sporo szosy. Dalej jest jednak dużo bardziej interesująco, najciekawszy jest odcinek od okolic Ulowa (rezerwat "Zarośle") przez Wapielnię, Wzgórze Kamień i skraj lasów Roztoczańskiego Parku Narodowego do Zwierzyńca.

Tanew
Dolina rzeki Tanew koło Kościółka (Zamczyska).

7.  Dawny szlak "łącznikowy", obecnie fragment szlaku "walk partyzanckich", odcinek Tomaszów Lubelski - Susiec (znaki czarne). Po drodze sporo lasów i ciekawostki krajoznawcze w Łosińcu: dawna cerkiew i cmentarz wojenny.
8. Warte szczególnej uwagi są liczne ścieżki dydaktyczne w Roztoczańskim Parku Narodowym (najciekawsza prowadzi na Bukową Górę), parkach krajobrazowych (m.in. Bukowy Las koło Narola, ścieżka nad Tanwią) i ścieżki spacerowe (m.in. koło Krasnobrodu).

Józefów
Jeden z kamieniołomów w rejonie Józefowa


Ciekawostki. Na Roztoczu Srodkowym jest ich wiele. Warto poznać np. malownicze ruiny pałacu w Krynicach z XIX w. Są one położone na szczycie zalesionego wzgórza i przypominają tajemnicze zamczysko.  Ciekawe są zagubione w lasach kapliczki, jak ta np. w Lipsku-Polesie, czy - bodaj najbardziej znana - w uroczysku św. Rocha pod Krasnobrodem. Atrakcje jedyne w swoim rodzaju stanowią: muzeum parafialne w Krasnobrodzie, czy prywatny skansen "Zagroda Guciów". Wyliczać można by jeszcze długo.

Baza turystyczna. Wyjątkowo bogata, szczególnie w rejonie Józefowa, Krasnobrodu, Suśca i Zwierzyńca. Można liczyć na ośrodki wypoczynkowe i liczne kwatery agroturystyczne.

/C/ Copyright by Artur Pawłowski. Materiały zawarte w tym serwisie chronione są prawem autorskim.
W przypadku cytowania tekstów i kopiowania zdjęć proszę podać źródło  (strona Roztocze Polskie i Ukraińskie, roztocze.pollub.pl).